Skip to main content

Hard trainen of verkeerd trainen? De valkuilen in de sportschool

Je loopt de sportschool binnen met een duidelijk doel. Sterker worden, wat kilo’s kwijt, je conditie verbeteren of simpelweg lekkerder in je vel zitten. De muziek gaat aan, de eerste gewichten worden gepakt en al snel ontstaat de verleiding om nét iets meer te doen dan de vorige keer.

Een extra schijf aan de halter. Toch nog vijf herhalingen. Nog wat zwaarder omdat degene naast je dat ook doet.

Trainen mag uitdagend zijn. Sterker nog: zonder voldoende prikkel zal je lichaam zich nauwelijks aanpassen. Maar er zit een belangrijk verschil tussen je lichaam uitdagen en je lichaam overvragen. Juist in de sportschool kan dat verschil soms verrassend klein zijn.

Zwaarder is niet altijd beter
Één van de bekendste valkuilen is te zwaar trainen. Het voelt logisch: wanneer 50 kilo goed is, zal 60 kilo wel beter zijn. Maar zodra het gewicht zo zwaar wordt dat je uitvoering verandert, verschuift ook de belasting.

Neem bijvoorbeeld een squat. Wanneer je met een passend gewicht traint, kun je de beweging gecontroleerd uitvoeren. Wordt het gewicht te zwaar, dan kan de techniek veranderen. Je verliest controle, gaat compenseren of maakt de beweging ineens heel anders dan bedoeld.

Hetzelfde zie je bij oefeningen voor het bovenlichaam. Bij een te zware oefening voor de schouders wordt bijvoorbeeld ineens de hele romp gebruikt om het gewicht omhoog te krijgen. Bij een roeioefening kan een gecontroleerde beweging veranderen in trekken en zwaaien.

Dat betekent niet dat zwaar trainen slecht is. Zware krachttraining kan juist ontzettend waardevol zijn. Maar het gewicht moet passen bij je ervaring, doel en vermogen om de beweging goed uit te voeren.

De laatste herhalingen mogen zwaar voelen. De techniek zou er alleen niet volledig voor hoeven verdwijnen.

Bestaat er één perfecte houding?
In de sportschool wordt veel gesproken over de ‘perfecte houding’. In werkelijkheid bestaat er niet voor iedere oefening en ieder lichaam één ideale positie.

Mensen verschillen in lichaamsbouw, mobiliteit, kracht en ervaring. Een squat kan er bij iemand met lange bovenbenen bijvoorbeeld anders uitzien dan bij iemand met andere lichaamsverhoudingen.

Daarom draait goed trainen niet om het krampachtig vasthouden aan één perfecte houding. Veel belangrijker is dat je een oefening gecontroleerd kunt uitvoeren, dat de beweging past bij jouw mogelijkheden en dat de belasting geleidelijk wordt opgebouwd.

Pijn tijdens een oefening is daarbij wel een signaal om serieus te nemen. Zeker wanneer dezelfde pijn steeds terugkomt of toeneemt, is simpelweg doortrainen niet altijd verstandig.

Tien herhalingen is geen magisch getal
Dan het aantal herhalingen.

Drie sets van tien. Het is misschien wel het bekendste schema in de sportschool. En daar is op zichzelf niets mis mee. Maar tien herhalingen zijn geen magisch getal.

Wie vooral maximale kracht wil ontwikkelen, traint vaak met zwaardere gewichten en minder herhalingen. Voor spiergroei kunnen verschillende herhalingsaantallen effectief zijn, zolang de spieren voldoende worden uitgedaagd. Voor iemand die net begint, revalideert of vooral algemene fitheid nastreeft, kan weer een andere aanpak geschikt zijn.

Het probleem ontstaat wanneer het aantal herhalingen belangrijker wordt dan de kwaliteit ervan.

Staan er twaalf herhalingen op je schema, maar verandert nummer negen al in trekken, draaien en compenseren? Dan zijn die laatste drie niet automatisch beter omdat je het getal twaalf hebt gehaald.

Soms is stoppen bij tien kwalitatief goede herhalingen verstandiger dan koste wat kost doorgaan.

Kracht of cardio? Waarom niet allebei?
Een andere vraag die veel sporters hebben: moet je kiezen tussen cardio en krachttraining?

Voor de meeste recreatieve sporters hoeft dat helemaal niet.

Krachttraining en cardio hebben verschillende voordelen en kunnen elkaar uitstekend aanvullen. Krachttraining helpt onder andere om spierkracht en belastbaarheid te vergroten. Cardio traint juist het hart-longstelsel en het uithoudingsvermogen.

Je hoeft dus niet per definitie te kiezen tussen de loopband en het squatrek.

Wel is het verstandig om na te denken over je doel. Wil je die dag zwaar je benen trainen en doe je daarvoor eerst een zeer intensieve cardiosessie, dan begin je mogelijk al vermoeid aan je krachttraining. Andersom kan een zware beentraining invloed hebben op de kwaliteit van een intensieve hardloopsessie daarna.

De volgorde en hoeveelheid mogen daarom aansluiten bij wat je die training het belangrijkst vindt.

Enthousiasme kan ook een valkuil zijn
Misschien ligt het grootste risico in de sportschool uiteindelijk niet bij een bepaalde machine of halter.

Het is enthousiasme.

Na een periode van weinig sporten willen mensen verloren tijd graag snel inhalen. Vijf trainingen per week terwijl je daarvoor nauwelijks trainde. Iedere sessie tot het uiterste gaan. Steeds meer gewicht toevoegen omdat het vorige week goed ging.

Spieren, pezen en gewrichten hebben echter tijd nodig om zich aan belasting aan te passen. Je conditie en motivatie kunnen soms sneller vooruitgaan dan de belastbaarheid van bepaalde structuren.

Juist een geleidelijke trainingsopbouw is daarom zo belangrijk.

Een goede training hoeft je niet iedere keer volledig uit te putten. Spierpijn is ook geen rapportcijfer voor de kwaliteit van je training. Progressie ontstaat door een goede trainingsprikkel te combineren met voldoende herstel.

Train slim, niet alleen hard
De sportschool is een fantastische plek om aan je gezondheid te werken. Krachttraining, cardio en regelmatig bewegen kunnen allemaal bijdragen aan een sterker en fitter lichaam.

Maar meer is niet automatisch beter.

Kies een gewicht waarmee je de oefening kunt controleren. Laat het aantal herhalingen aansluiten bij je doel en niveau. Combineer kracht en cardio op een manier die past bij wat je wilt bereiken. Bouw de belasting geleidelijk op en gun je lichaam voldoende herstel.

En merk je tijdens het trainen dat een beweging steeds pijn veroorzaakt, weet je niet goed of je techniek bij je lichaam past of keren bepaalde klachten telkens terug? Dan kan het verstandig zijn om daar eens naar te laten kijken.

Een fysiotherapeut kan samen met jou beoordelen hoe je beweegt, waar je belastbaarheid ligt en hoe je verantwoord verder kunt trainen.

Want uiteindelijk gaat een goede training niet om hoeveel kilo er aan de stang hangt of hoe uitgeput je de sportschool verlaat. Het gaat erom dat je vandaag traint op een manier waardoor je morgen ook weer kunt bewegen.

Leave a Reply